لارنژیت التهاب حنجره (لارنکس) است که با تورم تارهای صوتی، گرفتگی یا از دست رفتن صدا، گلودرد و سرفه خود را نشان می‌دهد و بیشتر از عفونت‌های ویروسی یا استفادهٔ بیش از حد از صدا ناشی میشود. نوع حاد معمولاً با استراحت صدا و مایعات فراوان طی چند روز بهبود می‌یابد، اما لارنژیتی که بیش از سه هفته طول بکشد مزمن است و به بررسی پزشکی نیاز دارد.
لارنژیت یک مشکل شایع سلامت است که در اثر التهاب ناحیهٔ حنجره (لارنکس) ایجاد میشود و با علائمی مانند گرفتگی صدا، گلودرد و سرفه خود را نشان می‌دهد. حنجره ناحیه‌ای است که تارهای صوتی در آن قرار دارند. هنگامی که ملتهب شود، ممکن است به گرفتگی صدا یا از دست رفتن کامل صدا منجر شود. لارنژیت معمولاً به دلیل عفونت‌های ویروسی، عفونت‌های باکتریایی، استفادهٔ بیش از حد از صدا، آلرژی‌ها یا قرار گرفتن در معرض مواد محرک ایجاد میشود. این بیماری ممکن است به دو شکل حاد (کوتاهمدت) یا مزمن (طولانی‌مدت) دیده شود.
لارنژیت چیست؟
لارنژیت بیماری‌ای است که در اثر التهاب حنجره و ایجاد تورم در تارهای صوتی پدید می‌آید. این تورم در تارهای صوتی ممکن است باعث گرفتگی صدا، گلودرد و دشواری در صحبت کردن شود.
حنجره یکی از مهم‌ترین اندام‌هایی است که در تولید صدا نقش دارد و از عملکردهایی مانند تنفس و بلع نیز پشتیبانی میکند. لارنژیت معمولاً به دلیل عفونت‌های ویروسی ایجاد میشود و ممکن است در مدت کوتاهی بهبود یابد. اما در برخی موارد ممکن است به دلیل مواد محرک، بیماری‌های مزمن یا فشار طولانی‌مدت بر صدا ماندگار شود. بیشتر موارد لارنژیت خفیف هستند و خودبه‌خود بهبود می‌یابند. اما لارنژیت مزمن ممکن است نشانهٔ یک بیماری جدی باشد. به همین دلیل معاینهٔ پزشک لازم است.
علائم لارنژیت چیست؟
علائم لارنژیت ممکن است بسته به علت و شدت بیماری متفاوت باشد. معمولاً با گرفتگی صدا آغاز میشود و با تحریک گلو ادامه می‌یابد. شایع‌ترین علائم لارنژیت عبارت‌اند از:
- گرفتگی صدا یا از دست رفتن صدا
- گلودرد و احساس تحریک
- سرفهٔ خشک و تحریک‌کننده
- دشواری در بلع و احساس خارش در گلو
- احساس سوزش یا خلیدن در گلو
- تب (در صورت عفونت باکتریایی)
- آبریزش یا گرفتگی بینی (اگر همراه با سرماخوردگی دیده شود)
- تولید خلط و تجمع مخاط در گلو
در موارد خفیف، علائم ممکن است طی چند روز خودبه‌خود برطرف شوند. اما گرفتگی صدا یا گلودردی که مدت طولانی ادامه دارد (مزمن)، ممکن است نشانهٔ یک مشکل جدی‌تر سلامت باشد و باید با پزشک مشورت کرد.
انواع لارنژیت کدام‌اند؟
لارنژیت بسته به مدت و علت بیماری به دو دستهٔ اصلی حاد و مزمن تقسیم میشود. لارنژیت حاد نوع کوتاهمدت و گذرای لارنژیت است. معمولاً به دلیل عفونت‌های ویروسی ایجاد میشود. ممکن است در ارتباط با عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی مانند سرماخوردگی یا آنفلوانزا ایجاد شود. استفادهٔ بیش از حد از صدا (فریاد زدن، صحبت طولانی، آواز خواندن) ممکن است باعث لارنژیت حاد شود. معمولاً با استراحت کافی صدا و مصرف مایعات فراوان خودبه‌خود بهبود می‌یابد.
لارنژیت مزمن: مواردی از لارنژیت که بیش از سه هفته طول بکشند، مزمن در نظر گرفته می‌شوند. ممکن است به دلیل تحریک یا عفونت‌های طولانی‌مدت ایجاد شود. برخی گروه‌های شغلی (معلمان، خوانندگان، بازیگران تئاتر) چون مدت طولانی به صدای خود فشار می‌آورند، در معرض خطر لارنژیت مزمن هستند. اگر درمان نشود، ممکن است آسیب دائمی در تارهای صوتی ایجاد شود.
درمان لارنژیت
درمان لارنژیت بسته به علت، مدت و شدت بیماری متفاوت است. لارنژیت حاد معمولاً با روش‌هایی که در خانه قابل انجام‌اند طی چند روز بهبود می‌یابد، در حالی که لارنژیت مزمن ممکن است به درمان طولانی‌تری نیاز داشته باشد.
هدف اصلی در روند درمان، استراحت دادن به تارهای صوتی، کاهش تحریک و از بین بردن عوامل ایجادکنندهٔ بیماری است. مصرف مایعات فراوان، استراحت دادن به صدا و به‌کارگیری روش‌های درمان طبیعی در خانه معمولاً کافی است. در صورت گلودرد شدید و تب بالا، می‌توان از داروهای مسکن و تب‌بری که پزشک تجویز میکند استفاده کرد.
چون لارنژیت مزمن معمولاً به دلیل تحریک مداوم یا بیماری‌ها ایجاد میشود، درمانی متناسب با علت آن انجام میشود. اگر لارنژیت ناشی از ریفلاکس معده به مری (GERD) وجود داشته باشد، پزشک ممکن است درمان‌هایی برای کاهش اسید معده توصیه کند. اگر لارنژیت مزمن به دلایل شغلی (معلمان، خوانندگان و غیره) ایجاد شده باشد، ممکن است صوت‌درمانی (گفتاردرمانی صوت) توصیه شود.
اگرچه نادر است، لارنژیت گاهی ممکن است از عفونت‌های باکتریایی ناشی شود. در این صورت ممکن است درمان آنتی‌بیوتیکی لازم باشد. از علائم عفونت باکتریایی می‌توان به تب بالا، خلط زیاد و التهاب لوزه‌ها اشاره کرد.
لارنژیت چگونه بهبود می‌یابد؟
برای تسکین علائم لارنژیت و تسریع روند بهبودی می‌توان روش‌های زیر را به کار برد:
- به حداقل رساندن صحبت کردن و فشار بر تارهای صوتی، روند بهبودی را تسریع میکند.
- پچپچ کردن ممکن است فشار بیشتری بر تارهای صوتی وارد کند. به همین دلیل باید از صحبت کردن پرهیز کرد.
- باید از بلند صحبت کردن، فریاد زدن و آواز خواندن پرهیز کرد.
- نوشیدنی‌هایی مانند آب ولرم، دمنوش‌های گیاهی و آب ولرم با عسل ممکن است گلو را آرام کنند.
- نوشیدن دستکم ۲ لیتر آب در روز به مرطوب ماندن گلو کمک میکند.
- استنشاق بخار آب داغ (برای مثال ریختن آب داغ در یک ظرف و استنشاق بخار در حالی که سر با حوله پوشانده شده است) ممکن است تارهای صوتی را آرام کند.
- پیشگیری از هوای خشک با استفاده از دستگاه بخور در خانه نیز ممکن است گلو را نرم کند.
دمنوش‌های گیاهی نیز ممکن است به‌عنوان مکمل برای لارنژیت به کار روند. به‌ویژه دمنوش‌های زیر در روند درمان نقش حمایتی خواهند داشت:
- دمنوش زنجبیل: به لطف ویژگی‌های ضدباکتری و ضدالتهابی ممکن است تحریک گلو را کاهش دهد.
- دمنوش بابونه: اثر آرام‌کننده و تسکین‌دهنده بر گلو دارد.
- آب ولرم با عسل: با اثر خلط‌آور و آرام‌کننده، گلو را تسکین می‌دهد.
- غرغره با مریم‌گلی: به لطف ویژگی‌های ضدعفونی‌کننده ممکن است عفونت‌های گلو را کاهش دهد.
اگرچه لارنژیت بیشتر اوقات به‌سرعت بهبود می‌یابد، در برخی موارد ممکن است مداخلهٔ پزشکی لازم باشد. اگر گرفتگی صدا بیش از ۲ هفته ادامه داشته باشد، گلودرد شدید باشد، تنگی نفس، تنفس خس‌خس‌دار یا دشواری در بلع وجود داشته باشد، تب بالا و سرفهٔ شدید تجربه شود یا در خلط خون وجود داشته باشد، باید به پزشک مراجعه کرد. به‌ویژه چون لارنژیت مزمن ممکن است در تارهای صوتی آسیب دائمی بر جای بگذارد، تشخیص و درمان زودهنگام اهمیت دارد.
لارنژیت یک مشکل شایع سلامت است که معمولاً به دلیل استفادهٔ بیش از حد از تارهای صوتی، عفونت‌های ویروسی یا قرار گرفتن در معرض مواد محرک ایجاد میشود. بیشتر موارد لارنژیت حاد با استراحت، مصرف مایعات فراوان و روش‌های طبیعی بهبود می‌یابند، در حالی که لارنژیت مزمن ممکن است به روند درمانی جدی‌تری نیاز داشته باشد. محافظت از تارهای صوتی، پرهیز از فریاد زدن بیش از حد و توجه به قواعد بهداشتی ممکن است خطر لارنژیت را کاهش دهد. اگر علائم مدت طولانی ادامه یابند یا شدیدتر شوند، نباید از مشورت با متخصص گوش، حلق و بینی غفلت کرد.
هیئت تحریریهٔ Anadolu Medical Center
پرسش‌های متداول
علائم لارنژیت چیست؟
گرفتگی یا از دست رفتن صدا، گلودرد و تحریک، سرفهٔ خشک، دشواری در بلع، سوزش گلو، تب در عفونت باکتریایی، آبریزش بینی و تجمع مخاط در گلو.
تفاوت لارنژیت حاد و مزمن چیست؟
لارنژیت حاد کوتاهمدت و گذراست و معمولاً از عفونت ویروسی یا استفادهٔ بیش از حد از صدا ناشی میشود؛ لارنژیتی که بیش از سه هفته طول بکشد مزمن در نظر گرفته میشود.
چه کارهایی به بهبود لارنژیت کمک میکند؟
استراحت دادن به صدا، پرهیز از پچپچ و فریاد، نوشیدن دستکم ۲ لیتر آب در روز، نوشیدنیهای ولرم، استنشاق بخار و استفاده از دستگاه بخور.
چه زمانی در لارنژیت باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر گرفتگی صدا بیش از ۲ هفته ادامه یابد، گلودرد شدید باشد، تنگی نفس، خس‌خس یا دشواری بلع، تب بالا و سرفهٔ شدید یا خون در خلط وجود داشته باشد.
منابع
این محتوا صرفاً برای آموزش سلامت است و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمانی که پزشک تعیین میکند نیست. اگر علائمی دارید، با یک متخصص سلامت واجد شرایط مشورت کنید.